{"id":3111,"date":"2019-04-24T12:19:29","date_gmt":"2019-04-24T10:19:29","guid":{"rendered":"http:\/\/bkf.gdu.edu.az\/?p=3111"},"modified":"2019-04-24T12:19:29","modified_gmt":"2019-04-24T10:19:29","slug":"qiym%c9%99tli-t%c9%99dqiqat-%c9%99s%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/?p=3111","title":{"rendered":"Q\u0130YM\u018fTL\u0130 T\u018fDQ\u0130QAT \u018fS\u018fR\u0130"},"content":{"rendered":"<p><a href=\"http:\/\/bkf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/IMG-20190424-WA0001.jpg\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"alignnone size-medium wp-image-3112\" src=\"http:\/\/bkf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/IMG-20190424-WA0001-218x300.jpg\" alt=\"\" width=\"218\" height=\"300\" srcset=\"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/IMG-20190424-WA0001-218x300.jpg 218w, https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2019\/04\/IMG-20190424-WA0001.jpg 636w\" sizes=\"(max-width: 218px) 100vw, 218px\" \/><\/a><\/p>\n<p>Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, prof.Vaqif Novruzov, dos.b.\u00fc.f.d.Yegan\u0259 Aslanova,\u00a0b.\u00fc.f.d.Ramid\u0259 Quliyevan\u0131n \u201cKi\u00e7ik Qafqaz\u0131n qaya v\u0259 t\u00f6k\u00fcnt\u00fc bitkiliyi v\u0259 senopopulyasiyalar\u0131n\u0131n\u00a0dinamikas\u0131\u201d adl\u0131 monoqrafiyas\u0131 \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. Monoqrafiya m\u00fc\u0259llifl\u0259rin \u00e7oxillik t\u0259dqiqatlar\u0131 \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015f Respublikada bu istiqam\u0259td\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f ilk t\u0259dqiqat \u0259s\u0259ridir.\u00a0Problemin indiy\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259ll olunmamas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi qaya v\u0259 t\u00f6k\u00fcnt\u00fcl\u0259rin rast g\u0259lindiyi yerl\u0259rin il boyu \u0259l\u00e7atmaz olmas\u0131d\u0131r. Ba\u015fqa \u0259razil\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi Ki\u00e7ik Qafqaz\u0131n y\u00fcks\u0259k da\u011fl\u0131\u011f\u0131n\u0131n qaya v\u0259 t\u00f6k\u00fcnt\u00fcl\u0259ri \u201ca\u011f l\u0259k\u0259\u201d kimi qalm\u0131\u015fd\u0131r. Bu problemin h\u0259lli sitogenezin qanunauy\u011funluqlar\u0131n\u0131 d\u0259rk etm\u0259k, nadir, endemik v\u0259 relikt n\u00f6vl\u0259ri a\u015fkar etm\u0259k v\u0259 ekologiyas\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nm\u0259kl\u0259, son n\u0259tic\u0259d\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259 etm\u0259k yollar\u0131n\u0131 m\u00fc\u0259yy\u0259n etm\u0259kd\u0259n ibar\u0259tdir.\u00a0Qaya v\u0259 t\u00f6k\u00fcnt\u00fc bitkiliyinin aras\u0131nda y\u00fcks\u0259k keyfiyy\u0259tli yem bitkil\u0259rin\u0259 rast g\u0259linir ki, onlar\u0131n toxumlar\u0131ndan y\u00fcks\u0259k da\u011f \u00e7\u0259m\u0259nl\u0259rinin b\u0259rpas\u0131 \u00fc\u00e7\u00fcn istifad\u0259 oluna bil\u0259r. Yem bitkil\u0259rind\u0259n \u0259lav\u0259 qaya v\u0259 t\u00f6k\u00fcnt\u00fcl\u0259rd\u0259 dekorativ, qaya b\u0259rkidici v\u0259 ba\u015fqa qrup qiym\u0259tli bitkil\u0259r yay\u0131l\u0131r ki, onlardan seleksiya i\u015fl\u0259rind\u0259 ba\u015flan\u011f\u0131c material kimi istifad\u0259 etm\u0259k olar. Qaya v\u0259 t\u00f6k\u00fcnt\u00fcl\u0259r qeyri-\u0259lveri\u015fli iqlim \u015f\u0259raitind\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 s\u0131\u011f\u0131nacaq tapm\u0131\u015f bitkil\u0259r \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259bii rezervatorlard\u0131r. Qaya v\u0259 t\u00f6k\u00fcnt\u00fcl\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259 m\u0259xsus edafik v\u0259 mikroiqlim \u015f\u0259raiti ke\u00e7mi\u015f, geoloji d\u00f6vrl\u0259rin x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259rini \u00f6z\u00fcnd\u0259 \u0259ks etdir\u0259n \u00e7oxlu n\u00f6vl\u0259r m\u00f6vcuddur.<\/p>\n<p>\u018ftraf m\u00fchit\u0259 antropogen t\u0259sir y\u00fck\u00fcn\u00fcn g\u00fccl\u0259ndiyi indiki \u015f\u0259\u00adraitd\u0259 m\u00fcasir botanikan\u0131n \u0259sas probleml\u0259rind\u0259n biri d\u0259 bioloji m\u00fcxt\u0259lifliyin qorun\u00adma\u00ad\u00ads\u0131n\u0131, s\u0259m\u0259\u00adr\u0259\u00adli istifad\u0259sini t\u0259min etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn n\u00f6v\u00fcn senopopulyasiya s\u0259viyy\u0259\u00adsin\u00add\u0259 \u00f6y\u00adr\u0259nilm\u0259si v\u0259 d\u0259rk edilm\u0259sidir. Senopopulyasiya n\u00f6\u00adv\u00fcn t\u0259bi\u0259td\u0259 m\u00f6vcud\u00adlu\u011fu\u00adnun real formas\u0131d\u0131r. O m\u00fcr\u0259kk\u0259b t\u0259rkibi v\u0259 spesifik funksiyas\u0131 il\u0259 xarakteriz\u0259 olunur. Senopopulyasiyan\u0131 t\u0259dqiq etm\u0259d\u0259n bioloji m\u00fcxt\u0259lifliyin qorunmas\u0131n\u0131 t\u0259min etm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn deyil. N\u00f6v\u00fcn biologiyas\u0131 v\u0259 sturukturu haqq\u0131nda anlay\u0131\u015flar senopopulya\u00adsiya\u00adn\u0131n proqnozunun \u0259sas\u0131n\u0131 t\u0259\u015fkil edir. Populyasiya s\u0259viyy\u0259sind\u0259 n\u00f6v\u00fcn \u00f6yr\u0259nilm\u0259si abiotik, biotik v\u0259 antropogen amil\u00adl\u0259r\u0259 n\u00f6v\u00fcn reaksiyas\u0131n\u0131 ayd\u0131nla\u015fd\u0131rma\u011fa imkan verir. Bitkinin strategiyas\u0131n\u0131 d\u0259rk etm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn ona kompleks yana\u015f\u0131lmal\u0131d\u0131r.\u00a0Monoqrafiyada g\u00f6st\u0259ril\u0259n m\u0259s\u0259l\u0259l\u0259r elmi-praktiki h\u0259lli yollar\u0131 \u015f\u0259rh olunmu\u015fdur.\u00a0Monoqrafiya biologiya, co\u011frafiya, geologiya, ekologiya\u00a0 istiqam\u0259tli elmi-t\u0259dqiqat m\u00fc\u0259ssis\u0259l\u0259ri, ali m\u0259kt\u0259bl\u0259r, h\u0259m\u00e7inin geni\u015f oxucu k\u00fctl\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn n\u0259z\u0259rd\u0259 tutulmu\u015fdur.<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n<p>&nbsp;<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Bu g\u00fcnl\u0259rd\u0259 AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, prof.Vaqif Novruzov, dos.b.\u00fc.f.d.Yegan\u0259 Aslanova,\u00a0b.\u00fc.f.d.Ramid\u0259 Quliyevan\u0131n \u201cKi\u00e7ik Qafqaz\u0131n qaya v\u0259 t\u00f6k\u00fcnt\u00fc bitkiliyi v\u0259 senopopulyasiyalar\u0131n\u0131n\u00a0dinamikas\u0131\u201d adl\u0131 monoqrafiyas\u0131 \u00e7apdan \u00e7\u0131xm\u0131\u015fd\u0131r. Monoqrafiya m\u00fc\u0259llifl\u0259rin \u00e7oxillik t\u0259dqiqatlar\u0131 \u0259sas\u0131nda haz\u0131rlanm\u0131\u015f Respublikada bu istiqam\u0259td\u0259 haz\u0131rlanm\u0131\u015f ilk t\u0259dqiqat \u0259s\u0259ridir.\u00a0Problemin indiy\u0259 q\u0259d\u0259r h\u0259ll olunmamas\u0131n\u0131n \u0259sas s\u0259b\u0259bi qaya v\u0259 t\u00f6k\u00fcnt\u00fcl\u0259rin rast g\u0259lindiyi yerl\u0259rin il boyu \u0259l\u00e7atmaz olmas\u0131d\u0131r. Ba\u015fqa \u0259razil\u0259rd\u0259 oldu\u011fu kimi [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":0,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3111"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=3111"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3111\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":3114,"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/3111\/revisions\/3114"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=3111"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=3111"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=3111"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}