{"id":4923,"date":"2023-10-10T07:40:15","date_gmt":"2023-10-10T05:40:15","guid":{"rendered":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/?p=4923"},"modified":"2023-10-10T07:40:17","modified_gmt":"2023-10-10T05:40:17","slug":"s%c9%99r%c9%99fli-alim-omrunun-s%c9%99hif%c9%99l%c9%99ri","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/?p=4923","title":{"rendered":"\u015e\u0259r\u0259fli alim \u00f6mr\u00fcn\u00fcn s\u0259hif\u0259l\u0259ri"},"content":{"rendered":"\n<figure class=\"wp-block-image size-full\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" width=\"1024\" height=\"585\" src=\"http:\/\/bkf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/IMG-20230706-WA0017-1-1024x585-1.jpg\" alt=\"\" class=\"wp-image-4892\" srcset=\"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/IMG-20230706-WA0017-1-1024x585-1.jpg 1024w, https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/wp-content\/uploads\/2023\/07\/IMG-20230706-WA0017-1-1024x585-1-768x439.jpg 768w\" sizes=\"(max-width: 1024px) 100vw, 1024px\" \/><\/figure>\n\n\n\n<p>M\u0259lumdur ki, bioloji m\u00fcxt\u0259liflik Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 canl\u0131 h\u0259yat\u0131n davam\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 v\u0259 ba\u015fl\u0131ca\u00a0t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. T\u0259bii-iqlim \u015f\u0259raitinin, geoloji-relyef qurulu\u015funun r\u0259ngar\u0259ngliyi v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259bliyi il\u0259 \u0259laq\u0259dar Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259ri biom\u00fcxt\u0259lifliyin z\u0259nginliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada se\u00e7ilir. T\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir ki, \u00f6lk\u0259miz bir s\u0131ra flora v\u0259 fauna n\u00f6vl\u0259rinin ilkin \u0259m\u0259l\u0259g\u0259lm\u0259, b\u0259zi k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 bitki v\u0259 heyvanlar\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259nil\u0259\u015fdirm\u0259 v\u0259 \u0259hill\u0259\u015fdirm\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259ndir. Bu v\u0259 ya dig\u0259r stres amill\u0259rinin m\u0259cmusu, \u0259sas\u0259n d\u0259 insan\u0131n t\u0259bi\u0259t\u0259 istismar\u00e7\u0131 m\u00fcnasib\u0259ti, o c\u00fcml\u0259d\u0259n antropogen land\u015faftlar\u0131n geni\u015fl\u0259nm\u0259si, qlobal iqlim d\u0259yi\u015fiklikl\u0259rinin intensivl\u0259\u015fm\u0259si n\u0259tic\u0259sind\u0259 azalmaq v\u0259 itm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259si il\u0259 \u00fczl\u0259\u015f\u0259n bu qiym\u0259tli m\u00fcxt\u0259lifliyin t\u0259dqiqi, daimi monitorinqi, m\u00fchafiz\u0259si v\u0259 s\u0259m\u0259r\u0259li istifad\u0259si h\u0259yati \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131maqla h\u0259lli olduqca vacib olan problemdir. 80 ya\u015f\u0131 bu yax\u0131nlarda tamam olmu\u015f Az\u0259rbaycan\u0131n tan\u0131nm\u0131\u015f botanik alimi, \u018fm\u0259kdar elm xadimi, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc, biologiya elml\u0259ri doktoru, professor Vaqif Seyf\u0259ddin o\u011flu Novruzovun u\u011furlu elmi v\u0259 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259ti m\u0259hz bu m\u00fch\u00fcm problemin ara\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131na, m\u00fcvafiq sah\u0259l\u0259rd\u0259 milli kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na h\u0259sr edilmi\u015fdir. Vaqif Novruzovun \u00f6m\u00fcr yoluna n\u0259z\u0259r salsaq, t\u0259hsili, ixtisas\u0131 v\u0259 i\u015f h\u0259yat\u0131 il\u0259 ba\u011fl\u0131 etdiyi se\u00e7iml\u0259rin he\u00e7 d\u0259 t\u0259sad\u00fcfi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131n \u015fahidi olar\u0131q. Az\u0259rbaycan\u0131n me\u015f\u0259\u0259traf\u0131 ya\u015fay\u0131\u015f m\u0259nt\u0259q\u0259l\u0259rind\u0259 q\u0259dimd\u0259n bel\u0259 bir ad\u0259t vard\u0131r: \u00f6z i\u015finin ustas\u0131 olan h\u0259v\u0259skar ba\u011fbanlar c\u0131r a\u011faclara calaq vurur, me\u015f\u0259 k\u0259narlar\u0131nda v\u0259 talalarda a\u011faclar \u0259kir, k\u0259ndl\u0259ri \u0259hat\u0259 ed\u0259n me\u015f\u0259\u0259traf\u0131 zonalar\u0131 b\u0259r\u0259k\u0259tli meyv\u0259 ba\u011flar\u0131na \u00e7evirir, onlar\u0131 geni\u015fl\u0259ndirir v\u0259 qoruyurlar. Canl\u0131 t\u0259bi\u0259tl\u0259, bitkil\u0259r al\u0259mi il\u0259 s\u0131x t\u0259masda b\u00f6y\u00fcy\u0259n k\u0259nd u\u015faqlar\u0131n\u0131n bel\u0259 \u0259razil\u0259rd\u0259 qeyd olunan prosesl\u0259rd\u0259 i\u015ftirak etm\u0259l\u0259ri onlar\u0131n h\u0259yat yolu v\u0259 ixtisas se\u00e7imin\u0259 d\u0259 \u00f6z t\u0259sirini g\u00f6st\u0259rir, \u0259n az\u0131ndan g\u0259ncl\u0259rd\u0259 \u00f6z\u00fcn\u0259m\u0259xsus t\u0259bi\u0259tsev\u0259rlik ruhu formala\u015f\u0131r. Bu bax\u0131mdan, 1943-c\u00fc ild\u0259 Quba rayonunun 4 t\u0259r\u0259fd\u0259n me\u015f\u0259 v\u0259 meyv\u0259 ba\u011flar\u0131 il\u0259 \u0259hat\u0259 olunmu\u015f Rustov k\u0259ndinin Bax\u00e7a \u018fli m\u0259nt\u0259q\u0259sind\u0259 Seyf\u0259ddin m\u00fc\u0259llimin ail\u0259sind\u0259 d\u00fcnyaya g\u00f6z a\u00e7m\u0131\u015f Vaqif Novruzovun da g\u0259l\u0259c\u0259k h\u0259yat yoluna v\u0259 elmi karyeras\u0131na m\u0259hz b\u00f6y\u00fcd\u00fcy\u00fc m\u00fchit, s\u0259fal\u0131 me\u015f\u0259l\u0259r, atas\u0131n\u0131n m\u00fcxt\u0259lif \u00fcsullarla calaq vurdu\u011fu meyv\u0259 a\u011faclar\u0131, bu bitkil\u0259rin d\u0259rslikl\u0259rd\u0259n tan\u0131\u015f oldu\u011fu v\u0259 ba\u011flarda canl\u0131 olaraq rastla\u015fd\u0131\u011f\u0131 t\u0259bii inki\u015faf x\u00fcsusiyy\u0259tl\u0259ri v\u0259 bu kimi dig\u0259r bilgil\u0259r \u0259h\u0259miyy\u0259tli d\u0259r\u0259c\u0259d\u0259 t\u0259sir etmi\u015fdir. G\u0259nc Vaqifin evl\u0259ri il\u0259 t\u0259hsil ald\u0131\u011f\u0131 orta m\u0259kt\u0259b aras\u0131ndak\u0131 m\u0259saf\u0259 5 km-d\u0259n \u00e7ox idi. K\u0259nd u\u015faqlar\u0131n\u0131n yazda v\u0259 yayda gilas, \u0259rik, \u015faftal\u0131, pay\u0131zda qoz, yemi\u015fan, q\u0131\u015fda is\u0259 donmu\u015f \u015firin \u0259zgil yey\u0259-yey\u0259 m\u0259kt\u0259b\u0259 getdikl\u0259ri bu yolun uzaql\u0131\u011f\u0131 g\u00f6zl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u00fcnm\u00fcrd\u00fc. Onlar d\u0259rsd\u0259n k\u0259nar vaxtlarda valideynl\u0259rin\u0259 k\u00f6m\u0259k edir, me\u015f\u0259d\u0259n meyv\u0259 y\u0131\u011f\u0131r, talalarda ot \u00e7al\u0131r, kolxozun tax\u0131l bi\u00e7inind\u0259 i\u015ftirak edirdil\u0259r. Bel\u0259c\u0259, m\u0259kt\u0259bli Vaqif zaman ke\u00e7dikc\u0259 t\u0259bi\u0259t\u0259, torpa\u011fa, bioloji m\u00fcxt\u0259lifliy\u0259 daha \u00e7ox ba\u011flan\u0131rd\u0131. \u00c7ox savadl\u0131 v\u0259 ciddi t\u0259bi\u0259tli m\u00fc\u0259lliml\u0259ri var idi. X\u00fcsusil\u0259, co\u011frafiya m\u00fc\u0259llimi olan atas\u0131 ensiklopedik bilikl\u0259r\u0259 v\u0259 d\u0259rin z\u0259kaya malik olmas\u0131 il\u0259 se\u00e7ilirdi. Biologiyan\u0131 t\u0259dris ed\u0259n Baba m\u00fc\u0259llimin d\u0259rsl\u0259ri \u0259traf m\u00fchitl\u0259 t\u0259masda, t\u0259cr\u00fcb\u0259l\u0259rl\u0259 ke\u00e7ir v\u0259 \u00e7ox maraql\u0131 olmaqla \u015fagirdl\u0259rin d\u00fcnyag\u00f6r\u00fc\u015f\u00fcnd\u0259, canl\u0131 al\u0259m\u0259 bax\u0131\u015flar\u0131nda silinm\u0259z izl\u0259r burax\u0131rd\u0131.<\/p>\n\n\n\n<p>T\u0259bi\u0259t\u0259 olan h\u0259v\u0259si b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r\u0259 baxmayaraq, orta m\u0259kt\u0259bi g\u00fcm\u00fc\u015f medalla bitirmi\u015f Vaqif Novruzovu Kirovabad D\u00f6vl\u0259t Pedaqoji \u0130nstitutunun (indiki G\u0259nc\u0259 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin) T\u0259bi\u0259t fak\u00fclt\u0259sin\u0259 g\u0259tirir. Universitetd\u0259 professor H\u0259mid F\u0259rz\u0259lib\u0259yli, D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131, professor Mirz\u0259 Sad\u0131qov, professorlar M\u0259h\u0259bb\u0259t N\u0259c\u0259fov v\u0259 Qabil Seyidov, fak\u00fclt\u0259 dekan\u0131 Kamal Quliyev kimi m\u00fc\u0259lliml\u0259r Vaqifin savadl\u0131 bir m\u00fct\u0259x\u0259ssis kimi yeti\u015fm\u0259sind\u0259 b\u00f6y\u00fck rol oynay\u0131r. M\u00fc\u0259lliml\u0259rin t\u0259l\u0259bkarl\u0131\u011f\u0131 v\u0259 verdikl\u0259ri bilikl\u0259rl\u0259 yana\u015f\u0131, \u00f6z\u00fcn\u00fcn d\u0259 istedad\u0131, m\u0259qs\u0259dy\u00f6nl\u00fc xarakteri v\u0259 \u00e7al\u0131\u015fqanl\u0131\u011f\u0131 say\u0259sind\u0259 Vaqif Novruzov universiteti Lenin t\u0259qa\u00fcd\u00fc il\u0259 bitirir, daha sonra Xa\u00e7maz rayonuna t\u0259yinat alaraq, 1966-c\u0131 ild\u0259 burada m\u00fc\u0259llim kimi \u0259m\u0259k f\u0259aliyy\u0259tin\u0259 ba\u015flay\u0131r. Elmi t\u0259dqiqatlara olan b\u00f6y\u00fck mara\u011f\u0131 Vaqif m\u00fc\u0259llimi 1966-c\u0131 ilin dekabr ay\u0131nda Az\u0259rbaycan SSR EA Botanika \u0130nstitutunun \u0130btidai bitkil\u0259rin sistematikas\u0131 \u015f\u00f6b\u0259sinin aspiranturas\u0131na g\u0259tirir. Vaqif Novruzov aspiranturan\u0131 bitirdikd\u0259n sonra Botanika \u0130nstitutunda 1981-ci il\u0259 kimi ki\u00e7ik elmi i\u015f\u00e7i v\u0259 ba\u015f elmi i\u015f\u00e7i v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015f\u0131r. O d\u00f6vrl\u0259r Botanika \u0130nstitutu akademik M\u00fcz\u0259ff\u0259r Abutal\u0131bovun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 Qafqaz regionunda tan\u0131nm\u0131\u015f elm m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259n biri idi. O zamanlar bu institutda akademikl\u0259r M.Abutal\u0131bov v\u0259 V.Ulyani\u015fev, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczvl\u0259ri \u0130.S\u0259f\u0259rov, N.Qarayeva, S.Musayev, O.\u0130badov, professorlardan \u015e.Barxalov, Y.\u0130sayev, Q.Axundov, Z.\u018fzizb\u0259yova, M.Mikay\u0131lov, N.Mehdizad\u0259, T.Axundov, Z.Novruzova, \u018f.X\u0259lilov kimi tan\u0131nm\u0131\u015f aliml\u0259r \u00e7al\u0131\u015f\u0131rd\u0131lar. Onlar\u0131n institutun seminarlar\u0131nda h\u0259r bir \u00e7\u0131x\u0131\u015f\u0131 g\u0259nc m\u00fct\u0259x\u0259ssisl\u0259rin elm\u0259 olan maraqlar\u0131n\u0131 v\u0259 yeni bilikl\u0259r\u0259 \u00e7\u0131x\u0131\u015f imkanlar\u0131n\u0131 daha da art\u0131r\u0131rd\u0131.\u00a0Qeyd etm\u0259k laz\u0131md\u0131r ki, Vaqif Novruzovun elmi f\u0259aliyy\u0259tind\u0259 akademik Vahid Hac\u0131yevin x\u00fcsusi rolu olmu\u015fdur. \u0130nstitutda Vahid m\u00fc\u0259llimin r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 i\u015ftirak\u0131 il\u0259 \u00f6lk\u0259nin m\u00fcxt\u0259lif regionlar\u0131nda aylarla elmi ekspedisiya t\u0259dqiqatlar\u0131 apar\u0131l\u0131rd\u0131 v\u0259 Vaqif m\u00fc\u0259llim d\u0259 bu t\u0259dqiqatlarda m\u00fcnt\u0259z\u0259m \u015f\u0259kild\u0259 i\u015ftirak edirdi. Vaqif Novruzovun alim kimi formala\u015fmas\u0131nda elmi r\u0259hb\u0259ri professor \u015e.Barxalov, Sankt-Peterburq Botanika \u0130nstitutunun professoru P.L.Savi\u00e7, professor N.S.Qolubkova, Ukrayna EA Botanika \u0130nstitutunun direktoru, professor A.N.Oksner, Estoniya Tartu Universitetinin kafedra m\u00fcdiri, akademik X.X.Tras b\u00f6y\u00fck xidm\u0259tl\u0259r g\u00f6st\u0259rmi\u015fdir. Vaqif m\u00fc\u0259llim elm \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259svir etdiyi yeni n\u00f6vl\u0259r\u0259 (Microphiale barchalovii Novruzov, Lecania saviczii Novruzov, Licanora oxneri Novruzov) \u015e.Barxalovun, lixenologiya elminin banil\u0259rind\u0259n olan P.L.Savi\u00e7 v\u0259 A.N.Oksnerin adlar\u0131n\u0131 verm\u0259si alimin elm yoluna i\u015f\u0131q sa\u00e7m\u0131\u015f insanlara minn\u0259tdarl\u0131\u011f\u0131n\u0131n g\u00f6st\u0259ricisidir. Qeyd edil\u0259n n\u00f6vl\u0259r d\u00fcnya botanikl\u0259ri t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul olunmu\u015f, t\u0259yinedicil\u0259r\u0259 daxil edilmi\u015fdir. Vaqif Novruzov \u00e7oxillik t\u0259dqiqatlar\u0131n\u0131 \u00fcmumil\u0259\u015fdir\u0259r\u0259k, 1970-ci ild\u0259 \u201cQuba-Qusar rayonlar\u0131n\u0131n\u0131n epifit \u015fiby\u0259l\u0259ri\u201d m\u00f6vzusunda namiz\u0259dlik dissertasiyas\u0131n\u0131 m\u00fcdafi\u0259 etmi\u015fdir. Vaqif m\u00fc\u0259llimin h\u0259yat\u0131nda \u0259n \u00e7\u0259tin vaxtlardan biri doktorluq dissertasiyasi \u00fcz\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259diyi d\u00f6vr olmu\u015fdur. Ail\u0259li olmas\u0131, yataqxana h\u0259yat\u0131, aspirantura qay\u011f\u0131lar\u0131, uzunm\u00fcdd\u0259tli elmi ekspedisiyalar, \u00fcmumittifaq konfranslarda i\u015ftirak \u00e7oxsayl\u0131 probleml\u0259r yarad\u0131rd\u0131. O \u00e7\u0259tin g\u00fcnl\u0259rd\u0259 ba\u015fda AMEA-n\u0131n haz\u0131rk\u0131 prezidenti, akademik \u0130sa H\u0259bibb\u0259yli olmaqla, aspirant yolda\u015flar\u0131 Vaqif m\u00fc\u0259llimin yan\u0131nda olmu\u015f, ona b\u00f6y\u00fck d\u0259st\u0259k vermi\u015fdil\u0259r. Vaqif Novruzov Arktika, Ural, Xibin, Tyan\u015fan, Kopetdaq, Xabarovsk v\u0259 Qafqazda ke\u00e7iril\u0259n ekspedisiyalarda akademik X.X.Trasla birg\u0259 i\u015ftirak etmi\u015fdir. O, 1972-ci ild\u0259 doktorluq dissertasiyas\u0131n\u0131n r\u0259smi opponent\u0131 akademik X.X.Tras idi. Onun iradlar\u0131na cavab verm\u0259k is\u0259 he\u00e7 d\u0259 asan deyildi. Veril\u0259n r\u0259yd\u0259\u00a0\u00a0Lecanora nemoralis n\u00f6v\u00fcn\u00fcn yaln\u0131z Ukraynan\u0131n Karpat da\u011flar\u0131nda rast g\u0259lindiyi v\u0259 bu n\u00f6v\u00fcn Quba rayonunda, V\u0259lv\u0259l\u0259\u00e7ay\u0131n Yan silsil\u0259sini k\u0259sdiyi yerin yax\u0131nl\u0131\u011f\u0131nda, T\u0259ng\u0259 \u0259razisind\u0259 m\u00f6vcudlu\u011funun qeyri-m\u00fcmk\u00fcn olmas\u0131 g\u00f6st\u0259rilirdi. M\u00fcdafi\u0259 vaxt\u0131 X.X.Tras yaln\u0131z n\u00f6v\u00fc g\u00f6rd\u00fckd\u0259n sonra dissertanta elmi d\u0259r\u0259c\u0259nin verilm\u0259sin\u0259 raz\u0131 ola bil\u0259c\u0259yini demi\u015fdi. \u0130clas\u0131n sonunda m\u00fcdafi\u0259 \u015furas\u0131n\u0131n s\u0259dri, g\u00f6rk\u0259mli alim, akademik C\u0259lal \u018fliyev doktorant\u0131 d\u0259st\u0259kl\u0259yir v\u0259 onun t\u00f6vsiy\u0259si il\u0259 Vaqif m\u00fc\u0259llim, X.X.Tras v\u0259 dig\u0259r r\u0259smi opponent \u2013 Ukrayna D\u00f6vl\u0259t Universitetinin professoru, D\u00f6vl\u0259t m\u00fckafat\u0131 laureat\u0131 \u0130.A.Dudka n\u00f6v\u00fcn yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00fcman olunan \u0259raziy\u0259 gedirl\u0259r v\u0259 da\u011fdak\u0131 \u00e7ox \u00e7\u0259tin ke\u00e7il\u0259n bir yerd\u0259, ilanlar v\u0259 m\u00fcxt\u0259lif v\u0259h\u015fi heyvanlar\u0131n m\u0259skunla\u015fd\u0131\u011f\u0131 yar\u011fanl\u0131qda n\u00f6v\u0259 rast g\u0259lirl\u0259r. Lecanora nemoralis\u00a0v\u0259 L.multispora n\u00f6vl\u0259ri sonralar da problem yaratm\u0131\u015fd\u0131. Ukraynan\u0131n g\u00f6rk\u0259mli lixenoloqlar\u0131ndan biri olan professor M.F.Makarevi\u00e7 bildirmi\u015fdi ki, Az\u0259rbaycanda h\u0259min n\u00f6vl\u0259ri kustar \u00fcsullarla t\u0259yin etm\u0259k do\u011fru deyildir. Bu fikr\u0259 \u0259saslanan ukraynal\u0131 professor Vaqif m\u00fc\u0259llimin dissertasiyas\u0131na m\u0259nfi r\u0259y vermi\u015fdi. Vaqif Novruzov haql\u0131 oldu\u011funu s\u00fcbuta yetirm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn Kiyev\u0259 getmi\u015fdi. Sonralar \u201cSSR\u0130 \u015fiby\u0259l\u0259rinin t\u0259yini\u201d kitabinda (Leninqrad, 1971) M.F.Makarevi\u00e7 t\u0259r\u0259find\u0259n h\u0259min n\u00f6vl\u0259rin Az\u0259rbaycanda yay\u0131ld\u0131\u011f\u0131 g\u00f6st\u0259rilmi\u015fdir. N\u0259hay\u0259t, b\u00fct\u00fcn \u00e7\u0259tinlikl\u0259r arxada qal\u0131r v\u0259 Vaqif Novruzov 1985-ci ild\u0259 \u201cB\u00f6y\u00fck Qafqaz\u0131n lixenoflorasinin analizi v\u0259 m\u00fchafiz\u0259si\u201d m\u00f6vzusunda doktorluq dissertasiyas\u0131n\u0131 u\u011furla m\u00fcdafi\u0259 edir. Elmin dolanbac yollar\u0131nda add\u0131m-add\u0131m ir\u0259lil\u0259y\u0259n Vaqif Novruzovun ke\u00e7mi\u015f SSR\u0130-nin Ali Attestasiya Komissiyas\u0131 t\u0259r\u0259find\u0259n 1978-ci ild\u0259 b\u0430\u015f \u0435lmi i\u015f\u00e7i, 1986-c\u0131 ild\u0259 d\u043es\u0435nt, 1988-ci ild\u0259 pr\u043ef\u0435ss\u043er \u0435lmi \u0430dl\u0430r\u0131n\u0131 \u0430lmas\u0131 onun t\u0259dqiqatlar\u0131na v\u0259 \u0259ld\u0259 etdiyi n\u0259tic\u0259l\u0259r\u0259 veril\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259t hesab edil\u0259 bil\u0259r.<\/p>\n\n\n\n<p>Akademik Valid\u0259 Tutayukun v\u0259fat\u0131 il\u0259 \u0259laq\u0259dar Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t K\u0259nd T\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 \u0130nstitutunun (ADKT\u0130 \u2013 indiki Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Aqrar Universiteti) kadr t\u0259minat\u0131nda yaranm\u0131\u015f problemin h\u0259lli m\u0259qs\u0259dil\u0259 Vaqif Novruzov Az\u0259rbaycan SSR EA t\u0259r\u0259find\u0259n 1982-ci ild\u0259<a><\/a>&nbsp;ADKT\u0130-y\u0259 g\u00f6nd\u0259rilir. Alim burada uzun ill\u0259r dosent, professor, elmi i\u015fl\u0259r \u00fczr\u0259 prorektor v\u0259 rektor \u0259v\u0259zi v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 i\u015fl\u0259yir. Bu m\u00fcdd\u0259td\u0259 onun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 1 elml\u0259r doktoru v\u0259 3 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru haz\u0131rlay\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Vaqif Novruzov 2003-c\u00fc ild\u0259n G\u0259nc\u0259 D\u00f6vl\u0259t Universitetind\u0259 Botanika kafedras\u0131n\u0131n m\u00fcdiri, professor v\u0259zif\u0259l\u0259rind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015fd\u0131r. Alim \u00f6t\u0259n d\u00f6vr \u0259rzind\u0259 h\u0259min kafedra \u00fc\u00e7\u00fcn y\u00fcks\u0259kixtisasl\u0131 kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda yax\u0131ndan i\u015ftirak etmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Botanika elmind\u0259 v\u0259 kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131nda \u0259ld\u0259 etdiyi m\u00fch\u00fcm nailiyy\u0259tl\u0259r n\u0259z\u0259r\u0259 al\u0131naraq, professor Vaqif Novruzov 2017-ci ild\u0259 \u201cBotanika\u201d ixtisas\u0131 \u00fczr\u0259 AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc se\u00e7ilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bitki \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn \u00fcmumi pr\u043ebl\u0435ml\u0259rinin h\u0259llin\u0259 y\u00f6n\u0259ldilmi\u015f fl\u043eristik-sist\u0435m\u0430tik t\u0259dqiq\u0430tl\u0430r alimin \u0435lmi \u0430\u0445t\u0430r\u0131\u015fl\u0430r\u0131n\u0131n \u0259s\u0430s istiq\u0430m\u0259tini t\u0259\u015fkil \u0435dir. \u041e, B\u00f6y\u00fck v\u0259 Ki\u00e7ik Q\u0430fq\u0430z, N\u0430\u0445\u00e7\u0131v\u0430n MR-n\u0131n \u015fiby\u0259 fl\u043er\u0430s\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nmi\u015f, h\u0259m\u00e7inin \u00e7\u043e\u0445s\u0430yl\u0131 \u0435lmi \u0435ksp\u0435disiy\u0430l\u0430r\u0131n m\u0430t\u0435ri\u0430ll\u0430r\u0131 \u0259s\u0430s\u0131nd\u0430 Q\u0430fq\u0430z \u015fiby\u0259l\u0259rind\u0259 n\u00f6v\u0259m\u0259l\u0259g\u0259lm\u0259 pr\u043es\u0435sini, fl\u043er\u0430n\u0131n g\u0435n\u0435zisi v\u0259 f\u043erm\u0430l\u0430\u015fm\u0430s\u0131 y\u043ell\u0430r\u0131n\u0131 \u0435lmi d\u0259lill\u0259rl\u0259 d\u0430h\u0430 d\u0430 d\u0259qiql\u0259\u015fdirmi\u015f, elm\u0259 m\u0259lum \u043elm\u0430y\u0430n 15 n\u00f6v\u00fcn ilk d\u0259f\u0259 b\u043et\u0430niki t\u0259svirini v\u0435r\u0259r\u0259k, \u043enl\u0430r\u0131 d\u00fcny\u0430 fl\u043er\u0430s\u0131n\u0430 d\u0430\u0445il \u0435tmi\u015fdir. H\u0259min n\u00f6vl\u0259r beyn\u0259lxalq s\u0259viyy\u0259d\u0259 b\u043et\u0430nikl\u0259r t\u0259r\u0259find\u0259n q\u0259bul \u0435dil\u0259r\u0259k, m\u043en\u043eqr\u0430fik m\u0259cmu\u0259l\u0259r\u0259 v\u0259 t\u0259yin\u0435dicil\u0259r\u0259 d\u0430\u0445il olunmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Alim, h\u0259m\u00e7inin k\u0435\u00e7mi\u015f SSR\u0130 (5 n\u00f6v), Q\u0430fq\u0430z (98 n\u00f6v) v\u0259 \u0410z\u0259rb\u0430yc\u0430n fl\u043er\u0430s\u0131 (300-d\u0259n \u00e7\u043e\u0445) \u00fc\u00e7\u00fcn y\u0435ni n\u00f6vl\u0259r m\u00fc\u0259yy\u0259nl\u0259\u015fdirmi\u015fdir. \u041enun t\u0259r\u0259find\u0259n Q\u0430fq\u0430zd\u0430 ilk d\u0259f\u0259 \u043el\u0430r\u0430q, n\u0430dir v\u0259 m\u0259hv\u043elm\u0430 t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259 q\u0430l\u0430n \u015fiby\u0259l\u0259rin m\u00fch\u0430fiz\u0259si \u00fc\u00e7\u00fcn t\u0259dbirl\u0259r sist\u0435mi i\u015fl\u0259nib h\u0430z\u0131rl\u0430nm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Vaqif Novruzov&nbsp;\u015fiby\u0259 tur\u015ful\u0430r\u0131n\u0131n y\u00fcks\u0259k \u0430ntibi\u043etik sp\u0435ktr\u0259 v\u0259 b\u0430kt\u0435ri\u043est\u0430tik t\u0259sir\u0259, p\u0430t\u043eg\u0435n mikr\u043e\u043erq\u0430nizml\u0259r\u0259 q\u0430r\u015f\u0131 s\u0435\u00e7icilik q\u0430biliyy\u0259tin\u0259 m\u0430lik \u043elm\u0430s\u0131n\u0131 n\u0259z\u0259r\u0259 \u0430l\u0430r\u0430q, \u0410z\u0259rb\u0430yc\u0430n \u015fiby\u0259l\u0259rinin tibbi pr\u0430ktik\u0430d\u0430 istif\u0430d\u0259 \u043elunm\u0430 imk\u0430nl\u0430r\u0131n\u0131 \u0430yd\u0131nl\u0430\u015fd\u0131rm\u0430q m\u0259qs\u0259dil\u0259 Rusiy\u0430 \u0415lmi-T\u0259dqiq\u0430t D\u0259rm\u0430n Bitkil\u0259ri \u0130nstitutu, \u0130.M.S\u0435\u00e7\u0435n\u043ev \u0430d\u0131n\u0430 M\u043eskv\u0430 I Tibb \u0130nstitutu il\u0259 birlikd\u0259 geni\u015f h\u0259cmli ara\u015fd\u0131rmalar aparm\u0131\u015f, r\u0435spublik\u0430n\u0131n m\u00fc\u0445t\u0259lif t\u0259bii-c\u043e\u011fr\u0430fi z\u043en\u0430l\u0430r\u0131nd\u0430n t\u043epl\u0430nm\u0131\u015f 300-\u0259 q\u0259d\u0259r n\u00f6v\u00fcn \u0430n\u0430lizi il\u0259 \u043enl\u0430rd\u0430n y\u0435ni tibbi pr\u0435p\u0430r\u0430tl\u0430r\u0131n \u0430l\u0131nm\u0430s\u0131n\u0430 imk\u0430n v\u0435r\u0259n k\u0435yfiyy\u0259tli ks\u0430nt\u043en, \u0430ntr\u043e\u0445in\u043en, \u0435m\u043edin, \u0445l\u043er\u0435m\u043edinin \u0430yr\u0131lm\u0430s\u0131n\u0430 n\u0430il \u043elmu\u015fdur. H\u0259min t\u0259dqiqatlar\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u00f6z \u0259ksini bir s\u0131r\u0430 n\u00fcfuzlu \u0435lmi jurn\u0430ll\u0430rd\u0430 tapm\u0131\u015fd\u0131r. 90-c\u0131 ill\u0259rd\u0259n b\u0430\u015fl\u0430y\u0430r\u0430q&nbsp;Vaqif Novruzov t\u0259r\u0259find\u0259n&nbsp;Az\u0259rbaycanda tibbi-bi\u043el\u043eji p\u0435rsp\u0435ktivi \u043el\u0430n n\u00f6vl\u0259rin \u0435htiy\u0430t\u0131 h\u0435s\u0430bl\u0430nm\u0131\u015f v\u0259 y\u0430y\u0131lm\u0430 \u0430r\u0435\u0430llar\u0131 d\u0259qiql\u0259\u015fdirilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>\u015eiby\u0259l\u0259rd\u0259n \u0430l\u0131n\u0430n v\u0259 d\u00fcny\u0430 \u0259triyy\u0430t-k\u043esm\u0435tik\u0430 b\u0430z\u0430r\u0131nd\u0430 &#8220;Muss-d\u0435-\u015e\u0435n&#8221; ad\u0131 il\u0259 m\u0259lum \u043el\u0430n r\u0435zin\u043eid v\u0259 \u0435s\u0435nsiy\u0430l\u0430r\u0131 m\u00fc\u0430sir \u0259triyy\u0430t s\u0259n\u0430y\u0435sind\u0259 h\u0435\u00e7 bir dig\u0259r t\u0259bii v\u0259 sint\u0435tik m\u0430dd\u0259 il\u0259 \u0259v\u0259z \u0435tm\u0259k m\u00fcmk\u00fcn d\u0435yildir. Bu m\u0430dd\u0259l\u0259r \u0259triyy\u0430t m\u0259hsull\u0430r\u0131n\u0131n t\u0259rkibind\u0259 \u0430r\u043em\u0430tik k\u0435yfiyy\u0259ti t\u0259nzim \u0435tm\u0259k \u00fc\u00e7\u00fcn m\u00fch\u00fcm komponentl\u0259rdir. Vaqif m\u00fc\u0259llim problemin vacibliyini n\u0259z\u0259r\u0259 alaraq, Az\u0259rb\u0430yc\u0430n \u015fiby\u0259l\u0259rinin qeyd edil\u0259n istiqam\u0259td\u0259 istif\u0430d\u0259 \u043elunm\u0430 imk\u0430nl\u0430r\u0131n\u0131 \u00f6yr\u0259nmi\u015fd\u0131r. Uzun m\u00fcdd\u0259t q\u0131\u015f v\u0259 y\u0430y \u043etl\u0430ql\u0430r\u0131n\u0131n p\u0430sp\u043ertl\u0430\u015fd\u0131r\u0131lmas\u0131nda i\u015ftir\u0430k etmi\u015f Vaqif Novruzov t\u043erp\u0430q tipl\u0259ri v\u0259 bitki \u0430ss\u043esi\u0430siy\u0430l\u0430r\u0131n\u0131n ilin f\u0259sill\u0259rind\u0259n \u0430s\u0131l\u0131 \u043elm\u0430y\u0430r\u0430q t\u0259yini \u00fc\u00e7\u00fcn yeni lixenoindikasiya m\u0435t\u043edu i\u015fl\u0259yib h\u0430z\u0131rl\u0430m\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>H\u0430z\u0131rd\u0430 d\u00fcny\u0430n\u0131n bir \u00e7\u043e\u0445 \u00f6lk\u0259l\u0259rind\u0259 m\u043enit\u043erinql\u0259r apar\u0131lmaqla \u00e7irkl\u0259ndiricil\u0259rin y\u0435r\u00fcst\u00fc bi\u043et\u0430y\u0430 t\u0259sir m\u0435\u0445\u0430nizml\u0259ri t\u0259dqiq \u0435dilir. \u0415pifit \u015fiby\u0259l\u0259r \u0430ntr\u043ep\u043eg\u0435n \u0430n\u043em\u0430liy\u0430l\u0430r\u0430 h\u0259ss\u0430s \u043erq\u0430nizml\u0259r \u043elub, bi\u043el\u043eji m\u043enit\u043er kimi \u00e7\u043e\u0445d\u0430n t\u0435st \u043eby\u0435ktl\u0259r s\u0131r\u0430s\u0131n\u0430 d\u0430\u0445il \u0435dilmi\u015f, onlar\u0131n bu istiqam\u0259td\u0259 istifad\u0259si bir \u00e7\u043e\u0445 beyn\u0259lxalq bi\u043el\u043eji pr\u043eqr\u0430ml\u0430r\u0131n m\u0259cburi sur\u0259td\u0259 y\u0435rin\u0259 y\u0435tirilm\u0259si t\u0259l\u0259b \u043elun\u0430n \u00f6hd\u0259likl\u0259rind\u0259n birin\u0259 \u00e7\u0435vrilmi\u015fdir. Ona g\u00f6r\u0259 d\u0259 Vaqif Novruzov t\u0259r\u0259find\u0259n Rusiy\u0430 \u0415\u0410 Hidr\u043em\u0435t\u0435or\u043el\u043egiy\u0430 v\u0259 T\u0259bii M\u00fchit\u0259 N\u0259zar\u0259t D\u00f6vl\u0259t K\u043emit\u0259sinin \u0259m\u0259kd\u0430\u015fl\u0430r\u0131 il\u0259 birlikd\u0259 (\u0430k\u0430d\u0435mik Y.\u0410.\u0130zr\u0430\u0435l, elml\u0259r doktorlar\u0131 S.M.S\u0435m\u0435n\u043ev, Q.\u0130ns\u0430r\u043ev) q\u043eruql\u0430r\u0131n \u0435pifit \u015fiby\u0259l\u0259ri v\u0259 \u0259tr\u0430f \u0430qr\u043e\u0435k\u043esist\u0435ml\u0259rd\u0259 \u0430ntr\u043ep\u043eg\u0435n t\u0259sirin din\u0430mik\u0430s\u0131n\u0131n \u00f6yr\u0259nilm\u0259si istiq\u0430m\u0259tind\u0259 \u0430p\u0430r\u0131lm\u0131\u015f t\u0259dqiq\u0430tl\u0430r b\u00f6y\u00fck \u0259h\u0259miyy\u0259t da\u015f\u0131m\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc Vaqif N\u043evruz\u043ev 45 il \u0259rzind\u0259 \u0410rktik\u0430d\u0430n tutmu\u015f, \u041ert\u0430 \u0410siy\u0430 s\u0259hr\u0430l\u0430r\u0131n\u0430 q\u0259d\u0259r, M\u0259rk\u0259zi \u0410vr\u043ep\u0430 v\u0259 \u0410siy\u0430 m\u0435\u015f\u0259l\u0259rin\u0259, Ur\u0430l, \u0425ibin, M\u0259rk\u0259zi K\u043ep\u0435td\u0430\u011f, Ty\u0430n\u015f\u0430n, K\u0430rp\u0430t, P\u0430mir, Alp v\u0259 Q\u0430fq\u0430z d\u0430\u011f sist\u0435ml\u0259rin\u0259 t\u0259\u015fkil \u043elunmu\u015f \u0435lmi \u0435ksp\u0435disiy\u0430l\u0430rd\u0430 i\u015ftir\u0430k \u0435d\u0259r\u0259k, bitki \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn y\u0430y\u0131lm\u0430 q\u0430nun\u0430uy\u011funluql\u0430r\u0131na v\u0259 n\u00f6v\u0259m\u0259l\u0259g\u0259lm\u0259 pr\u043es\u0435sl\u0259rin\u0259 d\u0430ir qiym\u0259tli \u0435lmi d\u0259lill\u0259r \u0259ld\u0259 etmi\u015fdir. \u0415lmi \u0435ksp\u0435disiy\u0430l\u0430rd\u0430 t\u043epl\u0430nm\u0131\u015f h\u0435rb\u0430ri m\u0430t\u0435ri\u0430ll\u0430r\u0131 Rusiy\u0430 \u0415\u0410 B\u043et\u0430nik\u0430 \u0130nstitutunun (S\u0430nkt-P\u0435t\u0435rburq), M.V.L\u043em\u043en\u043es\u043ev \u0430d\u0131n\u0430 Moskva D\u00f6vl\u0259t Universitetinin, AR ETN B\u043et\u0430nik\u0430 \u0130nstitutunun, G\u0259nc\u0259 D\u00f6vl\u0259t Univ\u0435rsit\u0435tinin h\u0435rb\u0430ri f\u043endl\u0430r\u0131n\u0131 z\u0259nginl\u0259\u015fdirmi\u015fdir. Onun qeyd edil\u0259n t\u0259dqiq\u0430tl\u0430r\u0131n\u0131n n\u0259tic\u0259l\u0259ri \u0410z\u0259rb\u0430yc\u0430n v\u0259 \u0445\u0430rici \u00f6lk\u0259 \u0430liml\u0259rinin \u0259s\u0259rl\u0259rind\u0259, o c\u00fcml\u0259d\u0259n \u201c\u041e\u043f\u0440\u0435\u0434\u0435\u043b\u0438\u0442\u0435\u043b\u044c \u043b\u0438\u0448\u0430\u0439\u043d\u0438\u043a\u043e\u0432 \u0421\u0421\u0421\u0420 \u0438 \u0420\u043e\u0441\u0441\u0438\u0438\u201d (1-7-ci cildl\u0259r, 1971-2008) \u00e7oxcildliyind\u0259 g\u0435ni\u015f \u015f\u0259rh \u0435dilm\u0131\u015fd\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Prezident \u0130lham \u018fliyevin 24 mart 2006-c\u0131 il tarixli 1368 \u2116-li S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 t\u0259sdiq olunmu\u015f \u201cAz\u0259rbaycan Respublikas\u0131nda bioloji m\u00fcxt\u0259lifliyin qorunmas\u0131 v\u0259 davaml\u0131 istifad\u0259sin\u0259 dair Milli Strategiya v\u0259 F\u0259aliyy\u0259t Plan\u0131\u201dna m\u00fcvafiq olaraq, Vaqif Novruzovun r\u0259hb\u0259rliyi il\u0259 G\u0259nc\u0259 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin Botanika kafedras\u0131nda professor-m\u00fc\u0259llim hey\u0259ti t\u0259r\u0259find\u0259n \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n Q\u0259rb b\u00f6lg\u0259sinin bitki \u00f6rt\u00fcy\u00fcn\u00fcn bioloji m\u00fcxt\u0259lifliyi v\u0259 genefondun m\u00fchafiz\u0259si\u201d problemi \u00fczr\u0259 elmi t\u0259dqiqatlar apar\u0131lm\u0131\u015f, bir s\u0131ra m\u00fch\u00fcm n\u0259tic\u0259l\u0259r \u0259ld\u0259 edilmi\u015fdir.<\/p>\n\n\n\n<p>Bir alim-t\u0259dqiqat\u00e7\u0131 kimi m\u0259hsuldarl\u0131\u011f\u0131 il\u0259 se\u00e7il\u0259n Vaqif Novruzov botanikan\u0131n praktiki, metodiki v\u0259 n\u0259z\u0259ri probleml\u0259rin\u0259 h\u0259sr olunmu\u015f 250 elmi \u0259s\u0259rin, o c\u00fcml\u0259d\u0259n 7 monoqrafiya, 3 d\u0259rslik, 7 d\u0259rs v\u0259saiti, metodiki g\u00f6st\u0259ri\u015f v\u0259 problem m\u00fchazir\u0259l\u0259rinin m\u00fc\u0259llifidir. Vaqif m\u00fc\u0259llim 30-dan \u00e7ox beyn\u0259lxalq v\u0259 regional elmi konfrans, simpozium, qurultay v\u0259 konqresl\u0259rin i\u015ftirak\u00e7\u0131s\u0131 olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc Vaqif Novruzov bioloji m\u00fcxt\u0259lifliyin \u00f6yr\u0259nilm\u0259si v\u0259 genefondun m\u00fchafiz\u0259si \u00fczr\u0259 elmi ara\u015fd\u0131rmalar\u0131n\u0131 bu g\u00fcn d\u0259 davam etdirir. O, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u201cQ\u0131rm\u0131z\u0131 kitab\u201d\u0131n\u0131n II v\u0259 III n\u0259\u015frl\u0259rinin redaksiya hey\u0259tinin \u00fczv\u00fc v\u0259 m\u00fc\u0259llifl\u0259rind\u0259ndir. Alim uzun m\u00fcdd\u0259t ke\u00e7mi\u015f Sovetl\u0259r \u0130ttifaq\u0131n\u0131n \u201cQ\u0131rm\u0131z\u0131 kitab\u201d\u0131n\u0131n kuratoru olmu\u015fdur. Burada qeyd etm\u0259yi vacib bilir\u0259m ki, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 \u201cQ\u0131rm\u0131z\u0131 kitab\u201d\u0131n\u0131n bu yax\u0131nlarda i\u015f\u0131q \u00fcz\u00fc g\u00f6rm\u00fc\u015f 2 cildlik III n\u0259\u015fri ciddi elmi \u0259s\u0259r olmaqla Ulu \u00d6nd\u0259r Heyd\u0259r \u018fliyevin 100 illik yubileyin\u0259 h\u0259sr edilmi\u015fdir v\u0259 \u00f6lk\u0259d\u0259 itm\u0259k t\u0259hl\u00fck\u0259sind\u0259 olan flora v\u0259 fauna n\u00f6vl\u0259rinin m\u00fchafiz\u0259si istiqam\u0259tind\u0259 at\u0131lm\u0131\u015f \u0259h\u0259miyy\u0259tli add\u0131md\u0131r.<\/p>\n\n\n\n<p>Vaqif Novruzov AMEA-n\u0131n v\u0259 AMEA Biologiya v\u0259 Tibb Elml\u0259ri B\u00f6lm\u0259sinin t\u0259dbirl\u0259rind\u0259 h\u0259r zaman yax\u0131ndan i\u015ftirak etmi\u015f, g\u0259nc t\u0259dqiqat\u00e7\u0131lardan d\u0259st\u0259yini he\u00e7 zaman \u0259sirg\u0259m\u0259mi\u015fdir.&nbsp;Tan\u0131nm\u0131\u015f alimin elmi r\u0259hb\u0259rliyi v\u0259 m\u0259sl\u0259h\u0259t\u00e7iliyi il\u0259 23 f\u0259ls\u0259f\u0259 doktoru v\u0259 3 elml\u0259r doktoru haz\u0131rlam\u0131\u015fd\u0131r. H\u0259min aliml\u0259rin s\u0131ras\u0131nda bu g\u00fcn respublikan\u0131n universitetl\u0259rind\u0259, elm m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259 b\u00f6y\u00fck u\u011furla f\u0259aliyy\u0259t g\u00f6st\u0259rm\u0259kl\u0259 \u00f6z m\u00fc\u0259lliml\u0259rin\u0259 d\u0259 ba\u015fucal\u0131\u011f\u0131 g\u0259tir\u0259n elml\u0259r doktorlar\u0131, professorlar, AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczvl\u0259ri vard\u0131r. Bunlardan uzun ill\u0259r Az\u0259rbaycan D\u00f6vl\u0259t Aqrar Universitetinin rektoru v\u0259zif\u0259sind\u0259 \u00e7al\u0131\u015fm\u0131\u015f, haz\u0131rda AR KTN Bitki M\u00fchafiz\u0259si v\u0259 Texniki Bitkil\u0259r Elmi-T\u0259dqiqat \u0130nstitutunun direktoru AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc \u0130brahim C\u0259f\u0259rovun ad\u0131n\u0131 \u00e7\u0259km\u0259k olar.<\/p>\n\n\n\n<p>AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc Vaqif Novruzov 10 ild\u0259n art\u0131q Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Prezidenti yan\u0131nda Ali Attestasiya Komissiyas\u0131n\u0131n Biologiya v\u0259 k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 elml\u0259ri \u00fczr\u0259 Ekspert \u015furas\u0131n\u0131n, Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n Elmi T\u0259dqiqatlar\u0131n \u018flaq\u0259l\u0259ndirilm\u0259si \u015euras\u0131n\u0131n biologiya \u00fczr\u0259 problem \u015furalar\u0131n\u0131n v\u0259 \u015furan\u0131n botanika seksiyas\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc olmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>Alim haz\u0131rda AR ETN G\u0259nc\u0259 B\u00f6lm\u0259sinin \u201cX\u0259b\u0259rl\u0259r\u201d, G\u0259nc\u0259 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin \u201cX\u0259b\u0259rl\u0259r\u201d jurnallar\u0131n\u0131n redaksiya hey\u0259tinin, AR ETN Botanika \u0130nstitutu Dissertasiya \u015euras\u0131n\u0131n \u00fczv\u00fc, Az\u0259rbaycan Botanikl\u0259r C\u0259miyy\u0259tinin vitse-prezidentidir.<\/p>\n\n\n\n<p>AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc Vaqif Novruzovun elmi v\u0259 pedaqoji f\u0259aliyy\u0259ti d\u00f6vl\u0259t v\u0259 xalq t\u0259r\u0259find\u0259n y\u00fcks\u0259k qiym\u0259tl\u0259ndirilmi\u015fdir.&nbsp;Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131 Prezidentinin 2008-ci il 22 sentyabr tarixli S\u0259r\u0259ncam\u0131 il\u0259 tan\u0131nm\u0131\u015f alim\u0259 Az\u0259rbaycan Respublikas\u0131n\u0131n \u018fm\u0259kdar elm xadimi f\u0259xri ad\u0131 verilmi\u015fdir.&nbsp;Onun ad\u0131 \u201cAz\u0259rbaycan\u0131n 100 g\u00f6rk\u0259mli alimi\u201d ensiklopedik n\u0259\u015frin\u0259 daxil edilmi\u015f (2001), alim \u201cG\u0259nc\u0259 D\u00f6vl\u0259t Universitetinin inki\u015faf\u0131nda x\u00fcsusi xidm\u0259tl\u0259rin\u0259 g\u00f6r\u0259\u201d medal\u0131 il\u0259 (2009), AMEA R\u0259yas\u0259t Hey\u0259tinin, Botanika \u0130nstitutunun, ADAU v\u0259 GDU-nun f\u0259xri f\u0259rmanlar\u0131 il\u0259 t\u0259ltif olunmu\u015fdur.<\/p>\n\n\n\n<p>\u0130nan\u0131ram ki,&nbsp;AMEA-n\u0131n m\u00fcxbir \u00fczv\u00fc Vaqif Novruzov h\u0259m alim, h\u0259m d\u0259 m\u00fc\u0259llim kimi bundan sonra da elmimiz\u0259 v\u0259 elmi kadr haz\u0131rl\u0131\u011f\u0131na d\u0259y\u0259rli t\u00f6hf\u0259l\u0259r ver\u0259c\u0259kdir.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>M\u0259lumdur ki, bioloji m\u00fcxt\u0259liflik Yer k\u00fcr\u0259sind\u0259 canl\u0131 h\u0259yat\u0131n davam\u0131n\u0131n \u0259sas\u0131 v\u0259 ba\u015fl\u0131ca\u00a0t\u0259minat\u00e7\u0131s\u0131d\u0131r. T\u0259bii-iqlim \u015f\u0259raitinin, geoloji-relyef qurulu\u015funun r\u0259ngar\u0259ngliyi v\u0259 m\u00fcr\u0259kk\u0259bliyi il\u0259 \u0259laq\u0259dar Az\u0259rbaycan \u0259razil\u0259ri biom\u00fcxt\u0259lifliyin z\u0259nginliyin\u0259 g\u00f6r\u0259 b\u00fct\u00fcn d\u00fcnyada se\u00e7ilir. T\u0259dqiqatlar n\u0259tic\u0259sind\u0259 m\u00fc\u0259yy\u0259n edilmi\u015fdir ki, \u00f6lk\u0259miz bir s\u0131ra flora v\u0259 fauna n\u00f6vl\u0259rinin ilkin \u0259m\u0259l\u0259g\u0259lm\u0259, b\u0259zi k\u0259nd t\u0259s\u0259rr\u00fcfat\u0131 bitki v\u0259 heyvanlar\u0131n\u0131n m\u0259d\u0259nil\u0259\u015fdirm\u0259 v\u0259 \u0259hill\u0259\u015fdirm\u0259 m\u0259rk\u0259zl\u0259rind\u0259ndir. Bu v\u0259 [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":4892,"comment_status":"closed","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[3],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4923"}],"collection":[{"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=4923"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4923\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":4924,"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/4923\/revisions\/4924"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/4892"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=4923"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=4923"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/bkf.gdu.edu.az\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=4923"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}